مصاحبه اختصاصی گزیده دنیای سرامیک با آقای مهندس نجفی، مدیر عامل آپاداناسرام

 

خرداد 1397

مجله گزیده دنیای سرامیک: آپاداناسرام بی شک بزرگترین پروژه تولیدی صنعت سرامیک در ایران و در زمان خود در منطقه و شاید یکی از بزرگترینها در دنیا بوده است. همچنین در آن زمان از مدرنترین امکانات تولیدی و ماشین آلات ایتالیایی و تکنولوژی روز دنیا تجهیز شده بود. لطفا کمی در خصوص این پروژه عظیم و برنامه های سرمایه گذار و مالک مجموعه برای ما بفرمایید.

مهندس نجفی: شرکت آپاداناسرام با سرمایه‌گذاری ارزی و ریالی اولیه در سال 1381 در استان قزوین با هدف تولید سالانه 30 میلیون متر مربع انواع کاشی و سرامیک دوپخت دیواری، پرسلان و گرانیتی تاسیس گردید. آنچه مدنظر سهامداران (صندوق بازنشستگی کشوری، شرکت سرمایه گذاری رنا و شرکت سرمایه گذاری آتیه دماوند) قرار داشت، کاهش بهای تمام شده محصول از طریق افزایش حجم تولید و استفاده از برترین تکنولوژیهای روز دنیا جهت افزایش کیفیت محصولات بوده است. از دیگر اهداف این سرمایه‌گذاری، علاوه بر اشتغال‌زایی و انتقال دانش فنی به داخل کشور، افزایش صادرات غیر نفتی نیز بوده است.

سایت تولیدی آپاداناسرام در کیلومتر 42 جاده قزوین به بویین زهرا در زمینی به وسعت 126 هکتار و مشتمل بر حدود 26 هکتار سالنهای سرپوشیده تولیدی، عملیاتی و اداری تاسیس گردید. آپاداناسرام به عنوان اولین شرکت بزرگ تولیدی در این صنعت با استقرار بخشهای مختلفی از جمله واحد تحقیق و توسعه و آزمایشگاه، در سال 1386 به بهره‌برداری و تولید آزمایشی رسید.

تامین و خرید عمده ماشین‌آلات آپاداناسرام از طریق شرکت ساکمی (SACMI) صورت گرفته است که در این صنعت شناخته شده است. شرکت آپاداناسرام در سال 1383 طی قراردادی که با این شرکت منعقد نمود، ماشین آلات و تکنولوژی تولیدی را از شرکت مذکور خریداری نمود. همچنین از شرکتهای دیگری همچون Ancora، TecnoFerrari، System، LB و Metso نیز تجهیزاتی خریداری شده است و قراردادهایی نیز جهت انتقال دانش فنی و تکنولوژی با ایشان منعقد شده است.

از مزیتهای عمده آپاداناسرام تنوع تولید در سایزهای مختلف و همچنین تولید محصولات گرانیتی میباشد. در واقع ارزش ماشین آلات گرانیتی نصب شده در این شرکت بالغ بر 45% ارزش کل ماشین آلات آن میباشد که این حجم از سرمایه گذاری در نوع خود بی سابقه است.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: بیش از یک دهه پیش زمانی که از راه اندازی پروژه ای با ظرفیت تولیدی 30 میلیون متر مربع در ایران صحبت به میان آمد، دیدگاه های متفاوتی در این خصوص در بین متخصصین و فعالین بازار کاشی و سرامیک مطرح گردید. آنچه بیشتر مورد بحث قرار میگرفت و از دیدگاه همه مورد توجه بود این سوال اصلی بود که آیا میتوان کارخانه ای با این ظرفیت را از نظر تامین مواد اولیه و فروش روزانه بیش از 80.000 متر مربع را در یک سایت مدیریت کرد؟ نظر شما به عنوان مدیر این مجموعه چیست؟

مهندس نجفی: اتفاقا شاید بتوان این موضوع را از نقاط قوت آپاداناسرام دانست. در واقع شرکتهای معدودی در دنیا وجود دارند که ممکن است ظرفیت تولید بیشتری نسبت به آپاداناسرام داشته باشند ولی این ظرفیت عموما در چندین سایت تولیدی با موقعیتهای مکانی متفاوت توزیع شده است. تمرکز کلیه ماشین آلات و تجهیزات آپاداناسرام در یک موقعیت مکانی، امکان مدیریت آسانتر را میسر ساخته و در کاهش هزینه ها نیز بسیار موثر بوده است. هزینه های انرژی، حمل و نقل، زیرساخت و نیروی انسانی در این حالت کاهش یافته و سرمایه گذاری اولیه نیز کاهش چشمگیری خواهد یافت.

هرچند شاید بتوان ایراداتی بر مباحث فنی، اقتصادی، نحوه راه اندازی، سرمیه گذاری دفعتی، مباحث مالی، سرمایه در گردش و غیره در این پروژه داشت، اما در بسیاری حوزه ها میتوان این کارخانه را بی‌نظیر دانست. در واقع موسسان این شرکت اهداف و چشم اندازهای بزرگی برای آینده این شرکت متصور بودند که شاید همه آنها هنوز جامه عمل نپوشیده است. همچنین باید به این نکته توجه کرد که ظرفیت ایجاد شده در مقایسه با مصرف در کشور عدد چندان بزرگی نیست و کمتر از 10% نیاز آن است. در واقع ظرفیت نسبتا پایین تولید پرسلان و گرانیت در مجموع کارخانجات کاشی و سرامیک کشور، تولید ده میلیون متر مربعی آپاداناسرام در هر یک از این محصولات را به راحتی در بازار قابل هضم خواهد کرد.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: در خلال این سال ها این شرکت دچار افت و خیز های زیادی شده و تغییرات مدیریت و هیات مدیره گه گاه با حاشیه هایی نیز همراه بوده است. آیا مشتریان شرکت میتوانند امیدوار باشند که در حال حاضر شرکت به ثبات مدیریتی نزدیک شده است؟

مهندس نجفی: قطعا بخشی از مشکلات شرکت طی سالهای اخیر به واسطه عملکرد و تصمیمات غیرمتعارف برخی مدیران آن بوده است، اما از تاثیر عوامل خارجی همچون رکود مسکن، افزایش نرخ ارز و ... نیز نباید غافل بود. لذا سهامدار عمده یعنی صندوق بازنشستگی به این تصمیم گیری رسید که برای اداره این شرکت یک برنامه کلان فنی و اقتصادی نیاز است تا به نتایج مورد انتظار برسد. در همین راستا برنامه‌ای توسط اینجانب در پنج حوزه شامل اصلاح ساختارهای مدیریتی، فنی و تولیدی، مالی، منابع انسانی و بازرگانی تدوین و ارائه گردید و پس از تصویب توسط سهامداران، به جد توسط ایشان در حال پیگیری است و تابحال نتایج خوبی در بر داشته است و به جرات میتوان گفت که نظارت مستمر بر روند عملیاتی شرکت در یکسال گذشته بی سابقه بوده که البته برای اینجانب نیز موجب خرسندی است.

با توجه به تغییرات ساختاری که در شرکت در حال شکل گیری است، این اطمینان را به کلیه ذینفعان شرکت اعم از مشتریان، تامین کنندگان و سهامداران میدهم که مبانی مدیریتی شرکت به نحوی در حال شکل گیری است که حتی در صورت تغییرات بنیادین در ترکیب هیات مدیره و مدیران ارشد شرکت نیز تغییر چندانی در عملکرد شرکت و نحوه تعامل آن با دینفعان ذکر شده صورت نخواهد گرفت. این موضوع به عنوان یکی از مهمترین اصول مدیریتی شرکت طی ماههای اخیر همواره مدنظر بوده و قطعا مشکلات سالهای قبل در این شرکت رخ نخواهد داد. برنامه ریزی، سازماندهی و در نهایت کنترل و نظارت اساس رسیدن به اهداف مورد انتظار هر مجموعه ای میباشد و تفکر سنتی در اتخاذ تصمیمات و راهبردها، منسوخ و منتج به نتیجه نخواهد شد.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: شنیده های حاکی از آن است که طی ماه های گذشته تغییرات مثبتی که در ساختار مدیریتی و تولید و فروش شرکت بوجود آمده، لطفا در این خصوص نظر خود را بفرمایید.

مهندس نجفی: همانطور که در سوال قبلی پاسخ دادم، در پنج حوزه مختلف برنامه های متنوعی تنظیم و تدوین شده است. طی حدود یک سالی که از تصدی اینجانب میگذرد تلاش کرده ام به این نکته کلیدی توجه کنم که ارزش یک شرکت تولیدی بر خلاف آنچه در سالهای قبل تصور میشد، ماشین آلات و تجهیزات آن نمیباشد، بلکه نیروی انسانی و تحقیق و توسعه رکن اساسی توسعه و پیشرفت یک شرکت میباشد. در واقع توسعه منابع انسانی منجر به توسعه یک سازمان خواهد شد. از این رو برنامه های بسیاری در حوزه منابع انسانی و همچنین ارتقاء دانش سازمانی اجرایی شده است. البته از حوزه سخت افزاری نیز غافل نبوده ایم و اقدامات مناسبی در راستای بازپس گیری سهم بازار و همچنین بهبود کیفیت محصولات اجرا شده است. از جمله مهمترین این اقدامات میتوان تولید محصولات جدید لعاب پولیش و روستیک دیوار، راه اندازی خطوط جدید دیجیتال پرینتر، تولید محصولات با سایزهای جدید و بسیاری موارد دیگر را اشاره نمود. همچنین اقداماتی در راستای افزایش ظرفیت تولید و رسیدن به حداکثر ظرفیت ممکن مخصوصا دو محصول پرسلان و گرانیت در دست اقدام است و در آینده نزدیک شاهد نتایج آن در بازار خواهیم بود. نکته دیگر اینکه در شرایط کنونی افزایش کمی اولویت کمتری نسبت به ارتقاء کیفیت دارد و بدنبال بهبود مستمر فرایندهای کیفی و بازیابی برند آپاداناسرام هستیم.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: لطفا در خصوص امکانات تکنولوژی و سرمایه گذاری های انجام شده در شرکت از ابتدا تاکنون خصوصا در سالهای اخیر و شرکای اصلی تکنولوژی (برندهای ماشین آلات و مواد اولیه) توضیحاتی بفرمایید.

مهندس نجفی: شرکت Sacmi تامین کننده اصلی ماشین آلات شرکت بوده است. این ماشین آلات شامل 8 دستگاه بالمیل، 7 دستگاه اسپری درایر، 27 دستگاه پرس، 26 دستگاه درایر عمودی، 28 خط لعاب، 18 دستگاه کوره، 7 خط پولیش و 26 خط سورت و بسته بندی میباشد.

همچنین از دیگر صاحبان تکنولوژی در زمینه های آموزش، فرایند تولید، تعمیر و نگهداری و غیره نیز استفاده شده است. بعنوان مثال در زمینه پولیش محصولات گرانیتی از تجهیزات و دانش فنی شرکت Ancora استفاده شده است. در بخش بسته بندی محصول، از تکنولوژی و تجهیزات شرکت System بهره گرفته شده است. همچنین در یکی از مهمترین بخشهای متمایز شرکت آپاداناسرام یعنی تولید گرانیت، ماشین آلات شرکت LB بکار گرفته شده است. در بخش خردایش نیز تجهیزات شرکت Metso که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان دنیا در این زمینه میباشد، فعال میباشد. همچنین در سالهای اخیر، قرارداد Joint Venture با یکی از شاخصترین تولیدکنندگان و صاحبان تکنولوژی تولید کاشی و سرامیک در دنیا یعنی شرکت Imola منعقد شده است که امکان تولید محصول تحت لیسانس و نام تجاری Lafaenza و سایر برندهای زیرمجموعه ایشان را میسر ساخته که حضور آپاداناسرام را در بازارهای جهانی تسهیل میکند.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: آپاداناسرام امروز را چگونه ارزیابی و معرفی مینمایید؟

مهندس نجفی:آپاداناسرام هنوز فرصت درخشیدن در صنعت کاشی و سرامیک کشور را نیافته است. بسیاری از مدیران صنایع کاشی و سرامیک ایتالیایی که بازدیدی از کارخانه شرکت داشته اند، از تنوع ماشین آلات و تکنولوژیهای بکار رفته در آن ابراز شگفتی کرده اند. سخت افزار بسیار مناسب به همراه پرسنل متخصصی که در این شرکت مشغول بکار هستند، آینده روشنی را برای این شرکت رقم خواهد زد. بازار امروز بیشتر علاقمند محصولات متوسط به بالا است و این شرکت با سخت افزار موجود میتواند به این نیاز پاسخ دهد.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: برند آپاداناسرام از ابتدا با محصولات خاص و کیفیت بالا معرفی شده است. برنامه های شرکت در بخش تحقیق و توسعه جهت بازگشت به جایگاه اصلی برند چگونه است؟

مهندس نجفی: با توجه به ظرفیت بالای تولید در آپاداناسرام، این شرکت جهت مدیریت بهتر محصولات خود اقدام به تولید در چندین برند متنوع نموده است. آپاداناسرام از اولین تولیدکنندگان کاشی و سرامیک در کشور بوده است که برندسازی حرفه ای را در این صنعت بنیانگذاری نمود و در حال حاضر مالک چندین برند معروف در این صنعت میباشد.

طی سالهای اخیر واحد تحقیق و توسعه بیشتر بر طرح و نقش محصولات تمرکز داشته، اما تلاش کردیم این موضوع به حوزه های دیگری همچون مواد و تکنولوژی نیز توسعه یابد. این موضوع قطعا در افزایش بهره وری و کاهش بهای تمام شده نیز موثر است که نتایج آن به زودی در بازار مشهود خواهد بود. همچنین با تجهیز آزمایشگاه و با در نظرگرفتن بازه های سختگیرانه کنترل کیفی، قدمهای مثبتی در افزایش بیش از پیش کیفیت محصولات برداشته‌ایم.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: با توجه به اهمیت بازارهای صادراتی در این شرایط، برنامه های صادراتی خود را اعلام فرمایید. چه بازارهایی را هدف قرارداده‌اید و کدام ساده‌تر و کدام بازارها سخت و پیچیده‌تر ارزیابی میشوند؟

مهندس نجفی: ظرفیت بالای تولیدی در این شرکت از یک سو و رکود در بازار مسکن از سوی دیگر این شرکت را وادار به برنامه ریزی برای صادرات بخش اعظمی از محصولات خود میکند. وضعیت بازارهای صادراتی نیز چندان مطلوب نیست و با مشکلاتی از قبیل فروش ریالی و تمرکز با بازار عراق رنج میبرد. طی سال گذشته با اقدامات انجام شده توانسته ایم بخشی از بازار صادراتی خود را پس بگیریم و حدود یک سوم محصولات خود را صادر نماییم. تمرکز ما فعلا بر بازارهای ارزان قیمت نیست و بیشتر روسیه و کشورهای اروپایی را مدنظر داریم که مستلزم بهبود کیفی محصولات میباشد.

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: پیش بینی شما از وضعیت بازار در سال جاری و سالهای آینده چگونه است و برنامه های میان مدت آپاداناسرام در سالهای آتی چگونه است؟

مهندس نجفی: در حال حاضر بیش از 160 کارخانه کوچک و بزرگ تولید انواع کاشی و سرامیک در کشور وجود دارند و حدود 90% آنها فعال هستند و ظرفیتی معادل 700 میلیون متر مربع در سال دارند. این کارخانجات در سال 92 حدود 500 میلیون متر مربع محصولات تولید کردند که حدود 22% آن نیز صادر شد. اما میزان تولید این کارخانجات طی سالهای بعد تا حدود 300 میلیون متر مربع کاهش یافت که رکود داخلی، عدم ثبات بازار در عراق و ایجاد نشدن بازارهای جدید صادراتی از عوامل این موضوع بوده است. کما اینکه حدود 20 کارخانه نیز به تعطیلی کشیده شدند و ایران با چندین پله سقوط به نهمین تولید کننده کاشی و سرامیک در دنیا تبدیل شد. در این شرایط تنها کارخانجاتی میتوانند به فعالیت خود ادامه دهند که دارای برنامه ریزی برای مواجهه با شرایط پیش رو باشند. با توجه به برنامه سه ساله ای که برای آپاداناسرام در پنج حوزه مختلف تدوین شده است، قصد داریم به اهداف استراتژیک این برنامه یعنی افزایش تولید، بهبود کیفیت و تولید صادرات محور نائل شویم و کلیه برنامه های دیگر حول این سه محور جهت نیل به اهداف اقتصادی مورد انتظار گردش میکنند. 

 

مجله گزیده دنیای سرامیک: جمع بندی شما در خصوص صنعت سرامیک ایران و جایگاه آپاداناسرام در این میان چیست؟

مهندس نجفی: صنعت کاشی و سرامیک در کشور با رکود مواجه است و تنها با استراتژی مدون میتوان از این مرحله عبور کرد. هرچند عوامل بیرونی همچون نظامهای مالیاتی، بیمه، گمرک و پولی و بانکی در این صنعت بسیار تاثیرگذار بوده‌اند، اما نمیتوان از تاثیر عوامل داخلی نیز در این صنف غافل بود و نباید همه مشکلات را بر گردن عوامل بیرونی انداخت. من در صنعت فولاد و سیمان نیز سابقه فعالیت دارم، ولی طی پنج سالی که در مجموعه سرامیک بوده ام، همکاری و استراتژی مناسبی در انجمن صنفی سرامیک ندیدم. در واقع انجمن تلاشی برای ایجاد وحدت رویه بین تولید کنندگان و حل مشکلات آنان نداشته یا حداقل در این زمینه موفق نبوده است. با وجود ارادتی که به همه اعضای انجمن دارم، این سوال مطرح است که کارخانجات خود اعضاء در حال حاضر چه وضعیتی دارد؟ در خصوص وضع قوانین تسهیل کننده تولید، آموزش، تعرفه های صادرات و واردات، نمایشگاههای تخصصی و غیره آیا میتوان عملکرد آنان را موفق دانست؟

همچنین باید گفت که توسعه نیروی انسانی متخصص و تکنولوژی متناسب با این سرمایه گذاری در ایران ایجاد نشده و این صنعت بومی سازی نشده است. هر پیشرفتی هم که بوده به واسطه نیروی کار، انرژی و معادن ارزان و حمایتهای دولتی بوده و نمیتوانیم ادعا کنیم در این صنعت در دنیا پیشرو هستیم. در توسعه علمی این صنعت نیز عملکرد موفقی نداشته ایم و آخرین نشریات چاپ شده طی سالهای اخیر نیز صرفا بر مباحث تبلیغاتی و نمایشی تاکید دارند.

موضوع دیگر بحث برندهای شناخته شده در این صنعت است که عموما قائم بر فرد هستند و نمیتوان گفت یک برند به واسطه طرح و نقش برتری که دارد شناخته میشود. در واقع اگر هویت فردی که پشت یک برند است را از آن برند بگیریم عموما آن برند بدون ارزش خواهد بود.

نکته دیگر اینکه ساختار دولتی بسیاری از تولیدکنندگان منجر شده تلاشی برای کاهش بهای تمام شده محصولات خود نداشته باشند و با جذب حمایتهای دولتی محصولات خود را حتی با قیمتی نازلتر از بهای تمام شده به فروش رسانند. بدین ترتیب تولیدکنندگان غیر دولتی نیز بالطبع آسیب دیده و رقابت در این چرخه معیوب برای آنان دشوار میگردد. در چنین شرایطی شرکتهای بزرگ بیشتر ضربه خواهند خورد و یکی از راه های نجات خود را در جذب شریک خارجی جهت مشارکت و استفاده از بازارهای صادراتی می‌بینند و این موضوع نیز محقق نخواهد شد مگر با ایجاد شرایط پایدار در روابط بین الملل و کاهش ریسک سرمایه گذاریهای ارزی. لذا چنانچه تدبیر و هم اندیشی جهت اصلاح ساختارهای تولید و توزیع انجام نشده و رفع موانع تولید صورت نپذیرد، در آتیه نزدیک این صنعت دچار بحران شده و تبعات منفی مالی و اجتماعی برای تمام ذینفعان در پی خواهد داشت.

آپاداناسرام به عنوان شرکت پیشرو در زمینه های سخت افزاری و نرم افزاری در تلاش است فاصله خود را با این معضلات افزایش دهد. ما ضمن ارزیابی سایر تولید کنندگان در تلاشیم در بازارهای صادراتی حضوری فعالتر داشته باشیم و جهت توسعه بازار، خود را با تولیدکنندگان معتبر دنیا اعتبارسنجی کنیم. در پایان از فرصت در اختیار گرفته برای انجام این مصاحبه تشکر مینمایم.

 

 

دانلود مصاحبه همراه با تصاویر بصورت PDF




تهران، خیابان ملاصدرا، بعد از چهارراه شیخ بهایی، خیابان گلدشت، بن بست گلدشت اول، شماره 8، شرکت آپاداناسرام
تلفن: 84310000-021
فکس: 88061946-021